Fasıl 3- İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi - AB BAKANLIĞI

Fasıl 3- İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi

Faslın Kapsamı

İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi, "Tek Pazar"ın dört temel serbestisinden (malların, kişilerin, hizmetlerin, sermayenin serbest dolaşımı) birini oluşturmakta olup, genel olarak sınai nitelikteki faaliyetleri, ticari nitelikteki faaliyetleri, el sanatları faaliyetlerini ve serbest meslek faaliyetlerini kapsamaktadır. 

Fasıl temel olarak üç ana bölümden oluşmaktadır: 
1- İş kurma hakkı ve hizmet sunumu kapsamında çerçeve düzenleme (2006/123/AT). 
2- Mesleki niteliklerin tanınmasına yönelik düzenlemeler (2005/36/AT, 86/653/AET, 74/556/AET, 74/557/AET, 98/5/AT, 77/249/AET).
3- Posta hizmetleri düzenlemeleri (97/67/AT, 2008/6/AT, 2002/39/AT)

İş kurma hakkı ile hizmet sunumu serbestisi birbiriyle yakından ilişkilidir. İş kurma hakkı, bir ekonomik faaliyetin diğer bir üye ülkede devamlı olarak ve yerleşilerek yapılması halinde söz konusudur. Kişilere ve şirketlere, hizmet verdikleri ülkenin mevzuatına tabi olmak koşuluyla, herhangi bir üye ülkede iş kurma, şube, bayi açma hakkının verilmesi iş kurma hakkına ilişkindir. Hizmet sunumu serbestisi ise bir başka üye ülkede yerleşik olmadan geçici olarak hizmet sunulmasına ilişkindir. Faslın özünü oluşturan bu kavramlara ilişkin ayrıntılı bilgiye Avrupa Komisyonunun 2006/123/AT sayılı Direktifin uygulanması için yayımladığı açıklayıcı rehberden ulaşılabilir. Üye Devletler; herhangi bir Üye Devletteki AB uyruklu gerçek ve tüzel kişilerin iş kurma hakları ve sınır ötesi hizmet sağlama özgürlüklerinin Anlaşmada belirtilen istisnalara tabi olmakla birlikte ulusal mevzuatça engellenmemesini sağlamakla yükümlüdürler. 

İş kurma hakkı ve hizmet sunumu serbestisi bakımından mesleki nitelikler ve bunların üye ülkeler arasında karşılıklı tanınması büyük önem taşımaktadır. Avrupa Birliği düzenlemeleri meslek gruplarını ikiye ayırmakta ve bu iki gruba iki ayrı sistem uygulamaktadır.

İlk grup meslekler asgari eğitim şartları, müfredatı, ders süreleri gibi hususların açıkça düzenlendiği ve tüm üye ülkelerde yeknesak uygulamanın zorunlu olduğu mesleklerdir. Bunlar; doktorluk, hemşirelik, ebelik, eczacılık, diş hekimliği, veterinerlik ve mimarlık meslekleridir. Avrupa Birliği düzeyinde eğitimine standardizasyon getirilen bu mesleklerde mesleki niteliğin "otomatik tanınması" sistemi uygulanmaktadır.

İkinci grup meslekler, AB'de mesleğin icrası için gerekli olan asgari eğitim şartlarına dair herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı tüm meslek gruplarıdır. Üye ülkeler bu mesleklere dair kendi iç düzenlemelerini yapıp yapmamakta ve eğer yapacaksa o mesleğin icrası için asgari şartların belirlenmesi hususunda serbest bırakılmışlardır. Söz konusu mesleklerde otomatik tanıma sistemi bulunmayıp, eğitim aldığı üye ülke dışındaki bir üye ülkede hizmet sunmak isteyen AB vatandaşının mesleki niteliği ilgili ülke otoritesi tarafından değerlendirmeye tabi tutularak tanınabilmektedir. Mesleki niteliklere ilişkin temel düzenleme olan 2005/36/AT sayılı Direktifin uygulanması için Avrupa Komisyonunca yayımlanan soru-cevap kitapçığından bu alanda tesis edilen mekanizmanın ayrıntılarına ilişkin bilgi edinilmesi mümkündür.

Fasıl kapsamındaki diğer bir alan da posta hizmetleri olup, ilgili AB mevzuatı evrensel hizmet yükümlüsü kavramı, posta tekelinin kaldırılması, evrensel hizmetin finansmanı ve posta hizmetlerinin düzenlenmesi ile denetlenmesinden sorumlu bir otorite tesis edilmesine ilişkindir.

Fasla İlişkin Tanıtıcı Sunum (Pdf - 1,21 MB) 

Faslın Müzakere Sürecinde Geldiği Aşama

3 no’lu müzakere başlığı olan İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi Faslında Tanıtıcı Tarama Toplantısı 21-22 Kasım 2005 tarihlerinde, Ayrıntılı Tarama Toplantısı ise 19-20 Aralık 2005 tarihlerinde Brüksel’de gerçekleştirilmiştir. Avrupa Komisyonu’nca Tarama Sonu Raporu 17 Nisan 2007 tarihinde tamamlanmıştır. 31 Ekim 2007 tarihli Avrupa Birliği Dönem Başkanlığı mektubuyla bu fasla dair bir adet teknik açılış kriteri getirilmiştir.

Açılış Kriteri

İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi Faslı Ek Protokol nedeniyle açılması engellenen sekiz fasıl arasında yer almaktadır. Faslın tek teknik açılış kriteri, AB müktesebatına uyum amacıyla Türkiye tarafından kurumsal kapasite ve mevzuat uyumu açısından atılması gereken tüm adımları içeren detaylı bir stratejinin hazırlanmasıdır. Söz konusu teknik kriter, 2008 Katılım Ortaklığı Belgesinde kısa vadeli önceliklerden biri olarak belirtilmiştir.

Bu açılış kriterinin karşılanmasına yönelik çalışmaların sağlıklı bir zeminde yürütülmesi amacıyla, Bakanlığımız tarafından ilgili tüm tarafların talep ve ihtiyaçlarını dikkate alan kapsamlı bir teknik yardım projesi hazırlanmıştır. Projenin toplam bütçesi yaklaşık 2 milyon Avro olup, finansmanı 2010 yılı AB mali programından (SEI bütçesinden) sağlanmaktadır. İhale süreci tamamlanan projenin başlama tarihi Eylül 2014’tür.

Proje kapsamında hem iş kurma hakkı ve hizmet sunumu serbestisi, hem de mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınması konularında AB müktesebatı çerçevesinde mevzuat taramaları ve eksiklik analizleri gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda elde edilecek bulgular ışığında müktesebat uyumuna yönelik eylem planları ve mevzuat taslaklarının hazırlanması öngörülmektedir.

İlgili Alt Komite Toplantıları

2 No'lu İç Pazar ve Rekabet Alt Komitesi 

Faydalı Linkler

AB'nin İş Kurma ve Hizmet Sunumu alanındaki politika ve düzenlemeleri hakkında bilgi almak için http://ec.europa.eu/internal_market/top_layer/services/index_en.htm 

Tarama Toplantıları

Tanıtıcı Tarama Toplantısı Sunuşları (21-22 Kasım 2005)
Ayrıntılı Tarama Toplantısı Sunuşları (19-20 Aralık 2005)

Tarama Raporu


Sayfa görüntüleme sayısı:24909
Son güncelleme tarihi: 2016-04-13 09:51:19